Dhukkubni sukkaaraa ulfaa rakkoo fayyaa yeroo ulfaa hammi sukkaara dhiigaa yeroo idilee caalaa ol ta’u kan uumamu yoo ta’u, rakkoo fayyaa dubartoota ulfaa miidhan keessaa isa tokko dha. Innis gosa dhukkuba sukkaaraa yeroo baay’ee ulfa ji’a 5-7 keessatti kan mul’atu yoo ta’u, da’umsa booda kan badu dha.
Dhukkubni sukkaaraa fayyaa haadhaa fi nageenya daa’ima gadameessa keessa jiru mirkaneessuuf of eeggannoo fi kunuunsa barbaada. Sukkaara gahaa fi yeroon to’achuun barbaachisaa dha. Fayyaa waliigalaa haadha kunuunsuun sukkaara dhiigaa to’achuuf gargaaruu qofa osoo hin taane, ulfa fayya qabeessa ta’e akka ta’u taasisa.
Kana gochuuf ammoo galma wal’aansaa beekuu fi hubachuu qaba. Wal’aansi bu’a qabeessa ta’e karoora to’annoo dhukkuba sukkaaraa qopheessuu fi galma wal’aansaa ifa ta’e kaa’uudhaan jalqaba.
Galmoonni wal’aansa dhukkuba sukkaaraa ulfaa maali?
Kunis hamma sukkaara dhiigaa sadarkaa fayya qabeessa ta’etti eeguu of keessaa qaba. Galmoota dhukkuba sukkaaraa Qajeelfama Fayyaa Idil-addunyaatiin gorfaman:
1.Sukkaara dhiiga soomanaa: 70 hanga 95 mg/dL
2.Sukkaarri dhiigaa nyaata booda sa’aatii tokkoo: 140 mg/dL gadi
3.Sadarkaan sukkaara dhiigaa nyaata booda sa’aatii lama: 120 mg/dL gadi
Galmoota kana galmaan gahuun fayyaa haadha fi daa’imaatiif murteessaadha. Qormaata guddina daa’imaa fi ulfaatina qaamaa dabaluu (macrosomia), rakkoo da’umsaan walqabatee dhufu, erga daa’imni dhalatee booda hafuura baafachuu irratti rakkachuu fi kkf hir’isuuf sukkaarri hanga daqiiqaa dhumaatti sirreeffamuu qaba.
Galmoonni kun haadha tokkoon tokkoon isaanii wajjin akka walsimutti xiqqoo garaagarummaa qabaachuu danda’u. Fayyaa haadha tokkoon tokkoon isaanii, akkaataa jireenyaa, filannoo nyaataa fi deebii qorichaaf kennan tilmaama keessa galchuu qaba. Kanas ogeessa fayyaa keessan mariisisuun sirreessuu dandeessu.
Hordoffii yeroo yeroon sukkaara
Galma wal’aansaa galmaan ga’uuf hordoffiin sukkaara dhiigaa guyyaa guyyaan barbaachisaa dha. Sukkaarri dhiigaa guyyaa guyyaan (ykn akka qajeelfama hakiimaatti) garaa duwwaa fi nyaata hunda booda safaramuu qaba. Sadarkaa sukkaara safarame kan galma ta’ee wajjin wal bira qabuun qoricha, nyaataa fi sochii qaamaa sirreessuun ni gorfama. Dubbifama sukkaara dhiigaa keessanii galmee guyyaa galmeessuun yeroo hordoffii ogeessa eegumsa fayyaa keessaniif qooduu qabdu.
Qoricha dhukkuba sukkaaraa fudhachuun, lilmoodhaan naqachuun, sukkaara irra deddeebiin safaruun, nyaata nyaannuu fi hin nyaanne filachuu fi kkf hojii salphaa miti. Kanaaf miseensonni maatii fi hiriyyoonni hundi tattaaffii gochuun wal deeggaruu qabu. Gargaarsaa fi deeggarsa gosa kanaa argachuun to’annoo sukkaara dhiigaa fooyyessuu keessatti gahee guddaa qabaachuu danda’a.
Dubartoonni ulfaa dhukkuba sukkaaraa qaban yaala sirrii ta’een ulfa fayya qabeessa ta’ee fi da’umsa nageenya qabu argachuu danda’u. Galmoota wal’aansaa ifa ta’an kan tokkoon tokkoon haadha giddu galeessa godhate mijeessuudhaan, sukkaara to’achuu fi yeroo ulfa gaarii uumuu dandeessa.
Hubachiisa: Yaadonni barreeffama kana keessatti argaman odeeffannoo waliigalaa qofaaf kan qophaa’aniidha. Qorannoo ykn yaala dhuunfaaf, Kutaa Dhukkuba Sukkaaraa Hospitaala Ispeeshaalaayizdii Xiqur Anbassaatti ykn hospitaalota dhuunfaa keessatti Dr. Malaakuu mariisisuu dandeessu.
Gorsa, sirreeffama ykn yaada dabalataa argachuuf karaa email: contact@melakutaye.com nu qunnamuu dandeessu.Gorsa fayyaa qabatamaa odeeffannoo qabuu fi mirkanaa’eef Dr Malaakuu Telegram, YouTube & Tiktok irratti hordofaa. Odeeffannoo mirkanaa’e kana namoota biroof akka qooddan kabajaan isin affeera.