Lipidology

ኤች ዲ ኤል (high-density lipoprotein, HDL)

በአንድ ወቅት ለአንድ ታካሚ የኮሌስትሮል መድሃኒት እንዲዎስድ ከብዙ ሰአት ውይይት (‘ኧረ እባክህ ለልጆችህ ስትል’ ልመና) በኋላ ተስማምተን የኮሌስትሮል መቀነሻ መድሃኒት ማዘዣ ጽፌ በቀጠሮ ለመገናኘት ተለያዬን። ከሁለት ወር በኋላ ሲመለስ ስለ ‘የኮሌስትሮል የጤና ጥቅሞች’ የሚወሸክቱ የማህበራዊ ሚዲያ ቪዲዮዎችን አሰባስቦ ይዞ መጣ። መረጃ መሰብሰብ ያለ ነው። ነገር ግን የኮሌስትሮል መቀነሻ መድሃኒት በማዘዝ ‘እነዚህን የኮሌስትሮል ጥቅሞች’ ላስቀርበት እንደነበር…

ኮሌስትሮል ለጤና ጎጂ ነውን?

በማህበራዊ ሚዲያ ከሚሰራጩ ጤና ነክ ‘አሉሽ አሉሽ ወሬዎች’ መካከል ‘ኮሌስትሮል የጤና ጉዳት አያመጣም እንዲያዉም ሊጠቅም ይችላል’ የሚል አሳች መረጃ ይገኝበታል። ‘ደግሞስ እንደኢትዮጵያ ያለ ገና በቀን ሶስቴ መብላት እውን ላልሆነበት ሃገር፣ ጮማ ሳንቆርጥ? ቅቤ ሳንጠጣ? የምን ኮሌስትሮል ነው?!’ የሚሉም አይጠፉም። ይህ አስተሳሰብ የኮሌስትሮል ችግርን ጮማ የሚያዘወትሩ፣ ውፍረት የሚያጠቃቸው የአደጉ ሃገሮች በሽታ ብቻ አድርጎ የመቁጠር የተሳሳተ ግንዛቤ…

ስኳር ህመም ጋር የሚመጣ የኮሌስትሮል መዛባት (Diabetic Dyslipidemia)

ጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ለምከታተላቸው የስኳር ታካሚዎች የኮሌስትሮል መድሃኒት ሳዝዝ ከሚያጋጥሙኝ የታካሚዎች ምላሽ መካከል አንዱና ዋነኛው ‘ዶክተር፣ እኔ አልደላኝ፣ ጮማ አልቆርጥ፣ ቅቤ አልጠቀም፣ ያማረ አልበላ። እንዴት ነው እኔ ኮሌስትሮል የሚኖርብኝ? ኑሮን ሳላሸንፍ ኮሌስትሮል ከየት ይመጣል? ለምንድን ነው እንደሃብታም የኮሌስትሮል መድሃኒት የምወስደው? ደሞ ሰራተኛ የለኝ በየት እርፌ ስለፋ እኮ ነው የምወለው!’ የሚል ይገኝበታል። ይህ አስተሳሰብ የኮሌስትሮል ችግርን…

በኮሌስትሮል መድሃኒቶች ዙሪያ የሚነዙ ሃሰተኛ መረጃዎች (statin misinformation)

‘ዶክተር፣ እኔ የኮሌስትሮል መድሃኒት መውሰድ አቁሜያለሁ። ቲክቶክ ላይ እንዳየሁት ከሆነ ስታቲን መውሰድ ለጤና ጎጂ ነው። ጉበቴን ነክቶታል፣ እግሬን ሸምቆኛል፣ ሲጀመር እኔ ጮማ አልበላ ኮሌስትሮል የለብኝም።’ ያለኝ ከጥቂት ወራት በፊት ከድንገተኛ ልብ ድካም (heart attack) በስንት መድሃኒት ድጋፍ የተረፈ አንድ ታካሚ ነው። እንደብዙዎች ሁሉ ያልተረጋገጠ፣ ምንጩ የማይታዎቅ የማህበራዊ ሚዲያ አሳች መረጃ በመስማት እንዲህ ጤናን አደጋ ላይ…

Dhukkubni kolestroolii sooreeyyii ykn warra foon cooma nyaatan qofaaf akka hin taane beektu?

Dhukkubni kolestroolii rakkoo nama hundaati malee  sooreeyyii cooma nyaatan ykn warra borcii qaban qofa miti!  Nama kamiyyuu irratti dhiibbaa uumuu danda’a — si dabalatee! Qormaata hojii yaalaa guyyaa guyyaa koo natti ulfaatu keessaa tokko, kolestroolii fi dhukkuboonni onnee fi ujummoolee dhiigaa kanaan walqabatan dhukkuboota sooreeyyii, warra borcii qaban ykn namoota foon cooma baay’ee nyaatan qofa…

Waamicha hawaasaa adda baasuu fi dafanii rifaralaa Dhibee Kolestroolii Maatii – call for community diagnosis and early referral of Familial Hypercholesterolemia (FH)

Lipidology /Dr. Melaku Taayyeetiin Kolestrooliin maatii (Familial Hypercholesterolemia, FH) dhibee jeneetikii beekamaa ta’ee fi kolestroolii olka’aa fiduudhaan carraa dhukkuba onnee dabaluudha. Dhukkubni onnee dhukkuba daa’immanii fi dargaggoota fiiguuf gahaa hin taane kan miidhu yoo ta’u, yeroon yoo hin yaalamne dhukkuba lubbuu namaa galaafatudha. Akka addunyaatti namoota 300 keessaa tokko akka miidhu kan mirkanaa’e yoo ta’u,…

Koolestroolii daa’immanii fi dargaggoota keessatti

 By Dr. Melaku Taayyee Dhukkuba kolestroolii yeroo yaadnu yeroo baay’ee namoota ga’eessota qofa waliin wal qabsiifna. Garuu dhimmi fayyaa kun daa’immanii fi dargaggoota irratti dhiibbaa uumuu danda’a. Rakkoon kolestroolii, kan baayyinaan daa’imman irratti mul’atu, dhalootaan kan dhufu yoo ta’u, kolestrooliin daa’immaniis sababa rakkoo nyaataa fi sochii qaamaa dhabuu irraa kan ka’e jallachuu danda’a. Koolestrooliin daa’immanii…

Galmoota yaala kolestroolii (therapeutic targets of cholesterol treatment)

Dr.Melaku Taye Carraa dhukkuba onnee fi ujummoolee dhiigaa walqabatan milkaa’inaan hir’isuuf galmi yaala kolestroolii maal ta’uu qaba? Kolestroolii sirnaan yaaluun carraa dhukkuba onnee fi ujummoolee dhiigaa walqabatan dhufu hir’isuuf gargaara. Hammi kolestroolii olka’aan, keessattuu hammi kolestroolii hamaa to’annaa jala hin oolle, carraa dhukkuba onnee, strookii fi dhukkuboota onnee fi ujummoolee dhiigaa biroo baay’ee akka dabalu…

Dhukkubni kolestroolii maali?  Sababoonni isaa hoo?

Dr. Melaku Tayetiin Dhibee madaallii dhabuu cooma dhiigaa (Dyslipidemia) dhukkuba daddarboo hin taane yoo ta’u, hammi kolestroolii ykn cooma dhiigaa yeroo hin baramne yoo ta’e carraa dhukkuba onnee fi ujummoolee dhiigaa dabaluudha.  Addunyaa irratti sababoota dhukkuba onnee adda duree ta’an keessaa isa tokko yoo ta’u, kunis jeequmsa akkaataa jireenyaa ykn saaxilamummaa sanyii keessatti kan dhufudha. …

Gahee jijjiirama akkaataa jireenyaa yaala kolestroolii keessatti qabu

Dr. Melaku Tayetiin Qoricha fudhachuun qofti kolestroolii to’achuuf gahaa miti.  Kanaa mannaa, jireenya fayya qabeessa qabaachuun kolestroolii fi dhukkuba onnee fi ujummoolee dhiigaa kolestroolii wajjin walqabatu yaaluuf gahee bakka hin buune qaba.  Wanti gaariin jijjiiramni akkaataa jireenyaa yaala kolestrooliif gorfamu hedduun isaanii hojiirra oolchuuf salphaa ta’uu isaaniiti. Jireenya fayya qabeessa hordofuun sochii qaamaa gahaa gochuu…

Scroll to Top