endocrinologist in ethiopia

Hordoffii dhukkuba sukkaaraa dahumsa boodaa

 Dhukkuba sukkaaraa / Dr. Malaakuu Taayyeetiin Haadholiin dhukkuba sukkaaraa ulfaa qabaachuun isaanii adda baafame hedduun  da’umsa booda ni dagatu. Namoonni, ‘Doktorri koo sukkaara dhiiga koo erga da’ee booda akka sirreeffamu waan natti himeef, dhiise’ jedhanii yeroo dubbatan dhaga’uun waanuma barame dha. Daa’ima reefuu dhalate qabachuu fi kunuunsuun mataan isaa hojii baay’ee nama dadhabsiisu waan ta’eef…

Kunuunsa ulfa duraa dubartoota dhukkuba sukkaaraa qabaniif

 Wal’aansi fi hordoffiin dhukkuba sukkaaraa ulfa duraa sirrii ta’e ulfa fayya qabeessa ta’e mirkaneessuu danda’a; Akkasumas daa’imni nagaan akka dhalatuuf gargaara. Ulfi fayya qabeessa ta’e osoo hin ulfaa’iin jalqaba. Kunuunsi ulfa duraa baayyee barbaachisaa dha. Dubartoota dhukkuba sukkaaraa qabaniif bu’aa fooyya’aa argachuuf dursanii karoorfachuu fi sirreeffama gochuun murteessaadha. Rakkoo fayyaa daa’ima gadameessa keessa jiru ittisuuf…

Dhukkuba sukkaaraa ulfaa (Gestational diabetes)

Dhukkubni sukkaaraa ulfaa yeroo ulfaa yeroo jalqabaaf hammi sukkaara dhiigaa yeroo idilee caalaa  ol ka’u dha. Yeroo baayyee ulfa ji’a 5-7 keessatti kan mul’atu yoo ta’u, da’umsa booda ni bada. Yeroo ulfaa dhukkubni sukkaaraa yeroo uumamu fayyaa dubartoota ulfaa fi daa’ima gadameessa keessa jiru irratti dhiibbaa qaba. Garuu dhukkubni sukkaaraa sirnaan yoo yaalame haadhaas ta’e…

Ulfaatina qaamaa hir’isuun maaliif akkas ulfaataa?

Ulfaatina qaamaa hirʼisuun maaliif akka tulluu baʼuu akka taʼe yaaddee beektaa? Ulfaatina qaamaa hir’isuuf hammam yoo yaaltus maaliif deebi’a? Torban kana haasawa TED(TED talk) beekamaa ta’e irratti, Dr. Kaatriin  Saandars, doktorri furdina garmalee Ameerikaa, saayinsii ulfaatina qaamaa hir’isuuf nyaata nyaachuu duuba jiru ifa gooteetti. Haasaan barsiisaa kun sababoota fiiziyoloojii fi xiinsammuu ulfaatina qaamaa itti fufiinsaan…

Furdinni qaamaa akka dhukkubaatti adda haa ba’u (diagnose obesity as a disease)

Dhukkubni sukkaaraa fi dhukkuboonni daddarboo hin taane biroo addunyaa guutuutti saffisaan akka dabalan kan taasisan keessaa furdinni qaamaa isa jalqabaati. Dhukkuboota daddarboo hin taane akka weeraraatti guddachaa jiran hunda duuba furdinni qaamaa sababa dhokataa adda dureedha yoo jedhame waan guddaa miti. Warri furdina garmalee haadha dhukkuba hundaa jedhan jiru. Furdinni qaamaa rakkoo fayyaa addunyaati. Walumaagalatti…

Qajeelfama nyaata fuduraalee dhukkubsattoota dhukkuba sukkaaraa

Gaaffiiwwan dhukkubsattoonni dhukkuba sukkaaraa gaafatan keessaa tokko, ‘Furduraa nyaachuu nan dandaʼaa?’ kan jedhudha. Dhukkubsattoonni sukkaaraa yeroo baayyee akkaataa fuduraalee itti nyaatan irratti odeeffannoo wal faallessu hedduu waan dhaga’aniif ni burjaaja’u. Gorsi nyaataa hin mirkanoofne kan burjaajii uumuu, kan akka firii kana nyaachuu, firii sana irraa fagaachuu, kun hayyamame, sun dhorkaadha fi kkf ni jiru. Doktarri…

Buna fayyaaf

Dr. Malaakuu Taayyeetin  Yaa Bunaa! ‘Maddi galii keenyaa buna, buna jennee kan faarfanneef, bunni dhiiga kooti jennee istadiyeemii keessatti kan sirbineef, dhugaatii kafaa irraa ka’ee adunyaa guute! Buna malee bashannanuun nama baay’eedhaaf hin danda’amu. Bunni dhugaatii guyyaa guyyaa namoota hedduu biratti jaallatamu ta’eera. Guyyaan koo buna ganama dhuguun jalqaba kan jedhan muraasa miti. Oduu gammachiisaa!…

Avokaadoo nyaata dhukkuba sukkaaraa yaaluuf mijatu dha

Odeeffannoo dogoggoraa waa’ee avokaadoo  Guyyaa guyyaan nyaata dhukkubsattoota sukkaaraa yeroon madaalu jechoota baraman ani dhaga’u keessaa tokko ‘Avokaadoo kolestrooliif hamaa ta’uu isaa waanan dhaga’eef nyaachuu dhiise’ jedhu kan saayinsiin hin deeggaramne dha. Avokaadoon qabiyyee coomaa isaa irraa kan ka’e ‘fayyaa onneef hamaadha’ jedhamee yaadni dogoggoraa bal’inaan mul’ateera. Oduu coomni avokaadoo keessa jiru kolestroolii ol kaasa…

Guyyaa kee akka gaariitti gaggeessuu – fayyaa fooyya’aa argachuuf sochii, boqonnaa, hirriba madaaluu

Namoonni baay’een sa’aatii tokko mana ispoortii keessatti kan dabarsan yoo ta’u, sa’aatii digdamii sadii hafe ammoo yaadni isaanii hihhiramee dabarsu, kunis fayyaa isaanii fooyyessuuf rakkisaa ta’a. Yeroo gabaabaa sochii qaamaa gochuudhaan dabarsinu irraa kan hafe, boqonnaa fi hirriba dabalatee sochiiwwan guyyaa guutuu hojjennu hundi fayyaa keenya irratti dhiibbaa qaba. Yeroo sochii qaamaa karoorfame qofa osoo…

Wal’aansa furdina garmalee nama dhuunfaa giddu galeessa godhate: Foormulaan nama hundaaf ta’u hin jiru!

Wal’aansa furdina garmalee ilaalchisee hubannoon keenya yeroo baay’ee dogoggora qaba. Furdinni qaamaa garmalee salphisanii laaluunis ni jira. Dabalataaniis Komachuu fi adda baasuu illee jiraachuu ni danda’a. Namoota baay’eedhaaf furdinni qaamaa dadhabina, gama nama dhuunfaatiin dantaa ofii isaaniif hin yaadne ykn ulfaatina qaamaa hir’isuuf fedhii dhabuu irraa kan ka’e akka ta’e yaadama. Yeroo baay’ee namoonni  ji’oota…

Scroll to Top