Dr. Melaku Taye

የካልዲና ፔምበርተን ሕይወት፤ የመመራመር ጉጉት የወለደው ስኬት

ዘር፣ ቀለም፣ ባህል፣ ሃይማኖት ሳይገድበው በሁሉም የዓለም ጥግ ሁሉ የሚታወቅ መጠጥ በዓይነ ሕሊናህ ለመሳል ሞክር። አንዱ ኮካ ኮላ እንደሆነ ጥርጥር የለኝም። ከውሃ፣ ሻይና ቡና ቀጥሎ በአያሌው የሚጠጣ አለማቀፋዊ መጠጥ ኮካ ነው። ኮካ ከመጠጥ በላይ ኢኮኖሚያዊ ፈጠራም ነው። በሁሉም አለማት ንፍቀ ክበብ ወደሁለት ቢሊዮን የሚጠጋ ኮካ መጠጥ በየቀኑ ይጨለጣል። የኮካን ቀይ እና ነጭ አርማ አይቶ የማይለይ…

የአሜሪካ የጤና ድጋፎች መቋረጥ ስጋቶችና እድሎች

የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ትራምፕ ስልጣን እንደተቆናጠጡ ከፈረሟቸው ፕሬዝዳንታዊ አዋጆች መካከል ጤናን የሚመለከቱ ስር ነቀል  ፖሊሲዎች በዓለም አቀፍ ደረጃ መነጋገሪያ ሆነዋል። አወዛጋቢ የጤና ሚኒስቴር ከመሾም እስከ አሜሪካን ከአለም ጤና ድርጅት (WHO) ማስወጣት፤ ቁልፍ የጤና ተቋማትን ኮሚኒኬሽን ከመዝጋት እስከ የተቋማትን አካታችነት፣ እኩልነት እና ፍትሃዊነትን ለማስፈን የወጣ ፕሮግራም ማገድ ሰፊ ክርክር አስነስተዋል።   ትራምፕ በመጀመሪያው የነጩ ቤተ መንግስት ጊዜያቸው…

Mi’aa Sukkaara Namtolchee (Artificial) fi Yaaddoo Fayyaa Hadhaa’aa

Dhiheenya kana ogeeyyiin fayyaa adda addaa daangeffama nyaataa kan akka ‘kana hin nyaatinaa, sana hin tuqinaa’ jedhu kaa’uun, filannoo nyaataa keenya daangessuun nyaata mi’aawaa irraa akka fagaannu nu dirqisiisuu fi kanaa mannaa nyaata bishaan bishaan jedhan filannoo keenya tokkicha gochaa turaniiru.  Nyaanni arrabni keenya dhandhamu hundi mi’aa hin qabne ta’aa jira. Mi’aa nyaata mi’aa hin…

Fayyisaa sobaa akkamitti adda baasuu dandeenya?

Dr. Malaakuu Taayyeetiin Akka addunyaattis ta’e Itoophiyaa keessatti dhukkubni sukkaaraa yeroodhaa gara yerootti babal’achaa jira. Yaadni dogoggoraa waa’ee dhukkuba sukkaaraa fi fayyisoota dogoggoraa (delusional healers) irrattis babal’ateera. Oomishaaleen qoricha aadaa dhukkuba sukkaaraa yaaluuf gargaaran asii fi achi dhagahama. Dubbii kana caalaa hammeessuuf, gaazexoonni fi dhaabbileen miidiyaa televijiinii dhaggeeffattoota baay’ee qaban ragaa saayinsii malee sheekkoo fi…

Furdinni Ulfaatina Idilee (Normal Weight Obesity): Furdinni qaamaa qallachuutiin dhokata

Dr. Malaakuu Taayyeetiin. Mee yeroo hunda ulfaatinni kee idilee fi daangaa fayya qabeessa keessa akka jiru sitti himama haa jennu. Kanaafuu fayyaan kee qabbanaa’aa ta’uu fi ulfaatina qaamaa wajjin walqabatee yaaddoo fayyaa akka hin qabne ni mirkaneeffatta. Yeroo qorannoo fayyaa waliigalaa kamiifuu saamuda kennitan, garuu sadarkaa kolestroolii olaanaa agarsiisa; Sukkaarrillee xiqqoo ol ka’eera.  Garaa kee…

Dhukkubni kolestroolii sooreeyyii ykn warra foon cooma nyaatan qofaaf akka hin taane beektu?

Dhukkubni kolestroolii rakkoo nama hundaati malee  sooreeyyii cooma nyaatan ykn warra borcii qaban qofa miti!  Nama kamiyyuu irratti dhiibbaa uumuu danda’a — si dabalatee! Qormaata hojii yaalaa guyyaa guyyaa koo natti ulfaatu keessaa tokko, kolestroolii fi dhukkuboonni onnee fi ujummoolee dhiigaa kanaan walqabatan dhukkuboota sooreeyyii, warra borcii qaban ykn namoota foon cooma baay’ee nyaatan qofa…

Seera nyaataa Itoophiyaa keessatti nyaata badhaadhina qabu (nyaata jabeessa)

 fayyaa Waliigalaa / Dr. Melaku Taayyeetiin Hanqinni nyaataa biyyoota galii gadi aanaa fi giddu galeessaa qaban keessatti namoota miliyoonaan lakkaa’aman miidha.  Keessattuu haadholii fi daa’imman hanqina nyaataaf saaxilamoodha. Hanqinni soorata barbaachisoo kanneen akka ayirenii, ziinkii fi vitaaminii beela dhokataa yeroo dheeraa kan ummata harka sadii keessaa tokkoo hanga walakkaa ta’e miidhudha. Hanqinni vitaaminii fi albuudota…

Waamicha hawaasaa adda baasuu fi dafanii rifaralaa Dhibee Kolestroolii Maatii – call for community diagnosis and early referral of Familial Hypercholesterolemia (FH)

Lipidology /Dr. Melaku Taayyeetiin Kolestrooliin maatii (Familial Hypercholesterolemia, FH) dhibee jeneetikii beekamaa ta’ee fi kolestroolii olka’aa fiduudhaan carraa dhukkuba onnee dabaluudha. Dhukkubni onnee dhukkuba daa’immanii fi dargaggoota fiiguuf gahaa hin taane kan miidhu yoo ta’u, yeroon yoo hin yaalamne dhukkuba lubbuu namaa galaafatudha. Akka addunyaatti namoota 300 keessaa tokko akka miidhu kan mirkanaa’e yoo ta’u,…

Koolestroolii daa’immanii fi dargaggoota keessatti

 By Dr. Melaku Taayyee Dhukkuba kolestroolii yeroo yaadnu yeroo baay’ee namoota ga’eessota qofa waliin wal qabsiifna. Garuu dhimmi fayyaa kun daa’immanii fi dargaggoota irratti dhiibbaa uumuu danda’a. Rakkoon kolestroolii, kan baayyinaan daa’imman irratti mul’atu, dhalootaan kan dhufu yoo ta’u, kolestrooliin daa’immaniis sababa rakkoo nyaataa fi sochii qaamaa dhabuu irraa kan ka’e jallachuu danda’a. Koolestrooliin daa’immanii…

ቡና ለጤና

አይ ቡና! ‘የገቢ ምንጫችን ቡና ቡና ..’ እያልን የዘመርንለት፣ ‘ቡና ደሜ ..’ እያልን ስታዲየም የጨፈርንለት፣ ከከፋ ተነስቶ አለምን ያጥለቀለቀ መጠጥ! ያለ ቡና መዋል ለብዙዎች የማይቻል ነው። ቡና በብዙዎች የሚወደድ የየለት መጠጥ ሆኗል። ቀኔ የሚጀምረው የጧት ቡናየን ስቀምስ ነው የሚሉ ጥቂቶች አይደሉም። መልካም ዜና! ቡና በመጠኑ ሲጠጣ ከማነቃቃት ባሻገር በርካታ የጤና ጥቅሞች ይሰጣል። በመልካም መኣዛና ጥኡም…

Scroll to Top